Συντάκτης: Alexandros

31 Ιανουαρίου ·

ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΟΝ ΔΗΜΑΡΧΟ ΒΑΣΙΛΗ ΤΖΙΓΚΟ

“Έφυγε” χθες ο Δήμαρχος Φιλιατών Βασίλης Τζίγκος, σε ηλικία 69 ετών, πρόωρα, μετά από πολύμηνη μάχη, πριν ολοκληρώσει την πρώτη του δημαρχιακή θητεία. Kαταγόταν από ένα από τα πιο αγαπημένα και βιωμένα χωριά της ηπειρώτικης πολυφωνίας και του Πολυφωνικού Καραβανιού, την ακριτική Πόβλα. Είχε τιμήσει με την παρουσία του και με τα θερμά του λόγια την προσπάθεια του Πολυφωνικού Καραβανιού. Παρακολουθούσε και διακριτικά παραστεκόταν στις δράσεις μας χρόνια τώρα.

Γνωρίζοντας τη δύσκολη μάχη του, αποφύγαμε να τον επιφορτισουμε με οτιδήποτε άλλο και έτσι δεν προλάβαμε να ανταποκριθούμε στο κάλεσμά του για στήριξη των δράσεων του Πολυφωνικού Καραβανιού στην περιοχή του Δήμου Φιλιατών. Κρατούμε την πρόσκλησή του σαν χρέος μας προς τον αγαπημένο τόπο. Τoν αποχαιρετούμε με λύπη, πέμποντας συλλυπητήρια στην οικογένειά του, τους συγχωριανούς και τους συνδημότες του. Αφήνει καλή μνήμη στον τόπο και σε όσους τον γνωρίσαμε

23 Ιανουαρίου ·

ΕΝΑ ΣΠΙΤΙ ΑΝΟΙΞΕ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΔΕΚΑΠΕΝΤΕ ΧΡΟΝΙΑ…

ΧΠΚ 2026 – 9oς σταθμός, ΔΡΟΒΙΑΝΗ

Το Πολυφωνικό Καραβάνι είναι εκτατικό ταξίδι. Μετρά πολλές χιλιάδες χιλιόμετρα, σχεδόν τριάντα χρόνια. Ακατάπαυστα. Το Πολυφωνικό Καραβάνι είναι εγκάρσιο ταξίδι. Βαθαίνει διαρκώς, σε τόπους, κοινότητες, ανθρώπους. Ακατάπαυστα.

Το Πολυφωνικό Καραβάνι αξιώνεται σχέσεις ζωής με τους ακρίτες της πολυφωνίας. Αξιώνεται να έχει πάρει θέση στον κύκλο του χρόνου τους, στον κύκλο της ζωής τους. Κι οι μεγαλύτερες δικαιώσεις του από εκείνους προέρχονται.

Μια τέτοια, ανεκτίμητη χειρονομία ζήσαμε πρόσφατα. Ένα σπίτι άνοιξε για τραπέζι μετά από δεκαπέντε χρόνια! Κι άνοιξε από την οικοδέσποινά του, την κυρά κι αρχόντισσά του, για να καλωσορίσει το Πολυφωνικό Καραβάνι στην ίδια της την κάμαρη!

Δευτέρα 5 Ιανουαρίου, Δρόβιανη, νύχτα πια, με βροχή. Έννατος σταθμός για το Χειμερινό Πολυφωνικό Καραβάνι 2026. Η κυρά Ασπασία επέμεινε να μας καλωσορίσει στο σπίτι της. Ήταν αποφασισμένη για αυτό το μεγάλο βήμα, να ανοίξει μαζί μας το σπίτι της, πρώτη φορά μετά από τόσα χρόνια πένθους.

Με τη βοήθεια του συγχωριανού της Δήμου είχε ανοίξει ένα μεγάλο τραπέζι στην κάμαρη όπου κοιμάται, κοντά στο τζάκι, στο σαλόνι του σπιτιού που μας θύμησε την Ήπειρο των παιδικών μας χρόνων. Δεν είχε κλείσει μάτι για να προετοιμάσει του κόσμου τα καλά. Οι γνώριμες διακοπές του ρεύματος είχαν πάει πίσω την προετοιμασία. Από εδώ και πέρα ανέλαβαν οι συνταξιδιώτες – προεξάρχουσες Φανή, Σεμέλη, Ηλίας.

Η κυρά Ασπασία έκατσε από δίπλα να μας δείχνει παλιές φωτογραφίες, να μας λέει παλιές ιστορίες. Κι εμείς να κοιτάμε πάνω από το κρεβάτι της το βραβείο που της είχαμε απονείμει με το Πολυφωνικό Καραβάνι – πόσα βραβεία έχουν αξιωθεί τέτοια υπέροχη θέση σε κάμαρες αγαπημένων κυράδων…

Κάτσαμαν στο τραπέζι, το δωμάτιο γέμισε ασφυκτικά και όμως μας φαίνονταν τεράστιο! Πόση ανθρωπιά, πόση καλοσύνη, πόσα τραγούδια, πόση αλήθεια ζωής χώρεσε τούτο το δωμάτιο αυτή τη νύχτα. Έξω ο καιρός λυσσομανούσε, το ξενοδοχείο μας ήταν μακριά, πίσω μας χιλιάδες λασπωμένα χιλιόμετρα, όλα ήταν εδώ και τώρα κι όλα τα άλλα μακριά. Μια απόλυτη βραδιά για ένα χειμερινό καραβάνι.

Κόψαμε και την πίτα του Καραβανιού, μια ακόμη χρονιά με την αγαπημένη μας κυρά Ασπασία. Πρώτη φορά, το φλουρί έπεσε στον “κυρατζή”! Ήταν η τρίτη Πίτα που κόψαμε σε τούτο το Καραβάνι. Kάποια στιγμή ξεμύτισε και το κλαρίνο της Σεμέλης για να τραγουδήσουμε όλοι μαζί “Μωρή κοντούλα λεμονιά”, “Στης πικοδράφνης τον ανθό”, αφιερωμένα στην κυρά Ασπασία.

Πέρασαν ώρες με τούτα και με τα άλλα. Πλύναμε τα πάντα, μαζέψαμε το τραπέζι και άρχισαν οι αποχαιρετισμοί, πριν πάρουμε το δύσκολο δρόμο της επιστροφής, κάτω από αστραπές και κεραυνούς. Ήταν μια από τις βαθιές, αληθινές νύχτες που αξιωθήκαμε σε Χειμερινό Πολυφωνικό Καραβάνι, τότε που όλες οι νύχτες είναι πανέμορφες.

Ευγνωμοσύνη στην κυρά Ασπασία, δέκα χρόνια μέχρι τώρα μαζί, τρεις και τέσσερις φορές κάθε χρόνο. Καλή αντάμωση στα επόμενα!

19 Ιανουαρίου ·

ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΟΝ ΜΙΧΑΛΗ ΠΑΝΤΟΥΛΑ

Η “Άπειρος” Πολυφωνικό Καραβάνι αποχαιρετά με λύπη τον Μιχάλη Παντούλα που “έφυγε” σήμερα. Ο εκλεκτός συντοπίτης, από το Πολύδωρο (Μάζη), φιλόλογος που διετέλεσε Αναπληρωτής Νομάρχης Ιωαννίνων, Δήμαρχος Μολοσσών και, αργότερα, για τρεις θητείες, Βουλευτής Ιωαννίνων.

Ως Δήμαρχος Μολοσσών παραστάθηκε ουσιαστικά στα πρώτα βήματα της “Απείρου”. Ο Δήμος Μολοσσών, στα χρόνια της δημαρχίας του, αποτέλεσε συνδιοργανωτή στις Διεθνείς Συναντήσεις Πολυφωνικού Τραγουδιού, καλωσορίζοντας εκδηλώσεις τους στο Καλοχώρι, το Μνημείο της Αγρότισσας.

Το 2004 εκλέχθηκε Boυλευτής και – κάτι που ελάχιστοι γνωρίζουν – μια από τις πρώτες επερωτήσεις που υπέβαλε ήταν προς τον τότε, μόλις, Υπουργό Πολιτισμού Γ. Βουλγαράκη, με θέμα την παγκόσμια ανάδειξη του πολυφωνικού τραγουδιού, με βάση έκκληση από το Πολυφωνικό Καραβάνι. Και αυτό είχε ιδιαίτερη αξία, έχοντας γνωρίσει την προσπάθειά μας από κοντά.

Στη συνεργασία μας αντιληφθήκαμε πόσους μουσικούς από την ελληνική μειονότητα της Αλβανίας είχε βοηθήσει παλαιότερα να στεριώσουν στην Ελλάδα και νιώσαμε την ειλικρινή εκτίμησή τους για κείνον. Η έγνοια του για την “απέκει” Ήπειρο ήταν έμπρακτη και συνεχής. Η δημιουργικά ανήσυχη ματιά και σκέψη του, το συμπατριωτικό ήθος θα είναι συνυφασμένα μέσα μας με τη μνήμη του. Θερμά συλλυπητήρια στους οικείους του.

16 Ιανουαρίου ·

“ΤΟΥΤΕΣ ΟΙ ΩΡΕΣ ΕΙΝΑΙ ΑΞΕΠΛΕΡΩΤΕΣ”

ΧΠΚ 2026 – 6oς σταθμός, Δερβιτσάνη

Δευτέρα 5 Ιανουαρίου 2026, η τρίτη ημέρα του Χειμερινού Πολυφωνικού Καραβανιού. Ξεκινάμε από την αγαπημένη μας επίσκεψη στη Δερβιτσάνη, το αρχοντικό του ζεύγους Μιλτιάδη και Βασίλως Κυριάκου. Πόσα και πόσα δεν έχουμε ζήσει στο σπίτι τους και στην αυλή του, τη δική μας αυλή των θαυμάτων.

Μας καρτεράνε μαζί με την κυρά Αγαθή, το τελευταίο λευκό μαντήλι της Δερβιτσάνης. Και τι δεν έχει ετοιμάσει η κυρία Βασίλω για τους μουσαφιραίους του Καραβανιού. Πόσους συνταξιδιώτες δεν έχει χωρέσει το σαλόνι τους όλα αυτά τα χρόνια. Μια άτυπη μύηση, όχι μόνο με τραγούδια αλλά και με γεύσεις, με ντοπιολαλιά, με ενσυναίσθηση, με πρέπος.

Τραγούδια πιάσαμε από νωρίς, οι νεότεροι μάθαιναν απευθείας από την πηγή, αυτή και η έννοια του Καραβανιού. Σε λίγο πιάσαμε και τα ποιήματα που γράφει η κυρία Βασιλική. Μας φίλεψε και στίχους τραγουδιών από το σημειωματάριό της, κάθε φορά ξεχωρίζει κάποια για να το μάθουμε. Είκοσι πέντε χρόνια πάμε, τα τραγούδια δεν έχουν σωμό.

“Τούτες οι ώρες είναι αξεπλέρωτες” – θυμόμαστε τη Βασίλω να το λέει στο Εργαστήρι Πολυφωνίας που διηύθυνε ο “κυρατζής” στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Δερόπολης. Tότε γνωρίσαμε και ένα νέο αηδόνι της Δερβιτσάνης, τη 14χρονη τότε Φιγαλεία. Κάθε φορά που επιστρέφουμε προσπαθούμε να ανταμώνουμε. Και να τη χαιρόμαστε και στην πρόοδό της και στο τραγούδι της. Κι ήρθε και φέτος να μας δει, τρέχοντας από το σχολείο.

Η κυρά Βασίλω, πέρα από όλα τα καλά, είχε ετοιμάσει και παραδοσιακή πίτα, κοτόπιτα, με φλουρί. Και σαν να διαβάζει τη σκέψη μας, το φλουρί έπεσε στην πιο νέα της συντροφιάς, τη Φιγαλεία! Παλαιότερα, στο ίδιο σπίτι, είχε πέσει στην κυρά Αγαθή, τη μεγαλύτερη! Τι όμορφο πέρασμα από γενιά σε γενιά. Αυτό που χρόνια πασχίζουμε με το Καραβάνι, με το πολυφωνικό τραγούδι.

Καλή αντάμωση στα επόμενα!

Υ.Γ. Mετά την Πoλύτσανη, αυτή ήταν η δεύτερη Πίτα που κόψαμε σε τούτο το Καραβάνι. Και όμως, δεν ήταν η τελευταία!

14 Ιανουαρίου ·

ΔΥΟ (+1) ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΑ ΠΡΟΒΟΛΕΣ

ΣΤΟ ΚΑΝΑΛΙ ΤΟΥ ΠΟΛΥΦΩΝΙΚΟΥ ΚΑΡΑΒΑΝΙΟΥ !!

H “Άπειρος” Πολυφωνικό Καραβάνι δημιούργησε το πρώτο της κανάλι – το www.youtube.com/api13os – το 2007, πριν δεκαεννέα χρόνια. Το 2009 δημιούργησε το τωρινό κανάλι, το www.youtube.com/polyphonicfestival, στο οποίο έχει δημοσιεύσει, μέχρι τώρα, 765 δημόσια βίντεο και περισσότερα από 200 unlisted βίντεο, υποστηρίζοντας τη δουλειά των εργαστηρίων πολυφωνίας και τις άλλες διαδικτυακές εφαρμογές του Πολυφωνικού Καραβανιού.

Η πλατφόρμα του YouTube μας ειδοποίησε χθες ότι το νεότερο κανάλι μας ξεπέρασε τις 2.000.000 προβολές! Μια τεράστια συμβολή στην προβολή του πολυφωνικού τραγουδιού και της παγκόσμια αναγνωρισμένης Καλής Πρακτικής του Πολυφωνικού Καραβανιού. Για να έχουμε πλήρη αίσθηση της δυναμικής της δράσης αυτής, ας αναλογιστούμε ότι στα πρώτα 14 χρόνια (2009-2022) το κανάλι μας συμπλήρωσε 1 εκατομμύριο προβολές, όπως φαίνεται στην εικόνα που παραθέτουμε από δημοσίευσή μας τον Δεκέμβριο του 2022.

Στη διάρκεια της τελευταίας τριετίας το κανάλι μας είχε άλλο ένα εκατομμύριο προβολές! Όσες, δηλαδή, τα προηγούμενα 14 χρόνια μαζί! Ανάλογη, όμως, είναι και η προσφορά του καναλιού σε οπτικό υλικό τεκμηρίωσης. Μέσα σε μια τριετία 380 νέα δημόσια βίντεο! Και, σχεδόν, διπλασιασμός των εγγραφών στο κανάλι! Όλα αυτά για κάποιους μπορεί να είναι απλά νούμερα, για εμάς είναι άπειρες ώρες δράσης και προσφοράς. Όχι μόνο στη φάση του μοντάζ αλλά και στην καταγραφή, στις ίδιες τις δράσεις του Πολυφωνικού Καραβανιού!

Δύο εκατομμύρια προβολές μέχρι τώρα!

Χωρίς, μάλιστα, να είναι κίνητρο στις επιλογές μας η αύξηση των προβολών, κάτι που θα ήταν εύκολο με τα ανεκτίμητα υλικά του Αρχείου Πολυφωνικού Τραγουδιού. Διαχρονικό κριτήριο αποτελεί ο εμπλουτισμός ποιοτικών υλικών τεκμηρίωσης για τους σημερινούς σκυταλοδρόμους, τους αυριανούς ιχνηλάτες του πολυφωνικού τραγουδιού και της ζώσας παράδοσης.

Καλές αντάμωσες στα επόμενα!

υ.γ. Και το παλιό μας κανάλι ξεπέρασε πρόσφατα το 1 εκατομμύριο προβολές! Δύο + ένα τα εκατομμύρια των προβολών στα δυό κανάλια του Πολυφωνικού Καραβανιού!

11 Ιανουαρίου ·

Η ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΕΙΝΑΙ ΠΑΘΟΣ, Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΒΑΘΟΣ

ΧΠΚ 2026 – 4oς σταθμός, Πολύτσανη

Κυριακή 4 Ιανουαρίου 2026 – ακριβώς πριν από μια βδομάδα. Ξημερώνουμε στην Αετομηλίτσα, τον πρώτο σταθμό του φετινού Χειμερινού Πολυφωνικού Καραβανιού. 2oς σταθμός η Γέφυρα του Αώου στην Κόνιτσα, 3oς το Δολό, το καφενείο του. Μετά, μια ώρα μποτιλιαρισμένοι για να διαβούμε το σύνορο. Έχει πια νυχτώσει όταν φτάνουμε στον 4ο σταθμό, την αγαπημένη Πολύτσανη.

Μας καρτεράνε οι οικοδεσπότες μας σε κάθε μας επιστροφή, ο Νίκος Κονόμης και ο Θανάσης και η κυρά του στο καφενείο τους. Μαζί τους και μια παρέα από τους Άγιους Σαράντα και τη Δερόπολη, ξεχωριστοί επισκέπτες την ίδια μέρα στο χωριό. Ανάμεσά τους ο Αντρέας Μπαρούτας, ένα από τα καμάρια μας στη Δερβιτσάνη, τον γνωρίσαμε παιδί και στο μεταξύ έχει ανέβει σε ψηλές κορυφές και διαρκώς προχωρά.

Σε λίγο έρχονται και δύο άλλοι αγαπημένοι από τα ανταμώματά μας στο χωριό, ο Ανέστης Πατσάνης και ο Αντρέας Μπούτσκας, πλαισιώνουν τον Νίκο Κονόμη και, όλοι μας μαζί, τους τρεις τους, στο γνώριμο τραπέζι που μας φυλά πάντα ο Θανάσης. Το τραγούδι αρχίζει. Ένα ατελείωτο γαϊτανάκι από τραγούδια. Σε λίγο έρχεται και μια παρέα νέων, απόδημων Πολυτσανιτών στο γειτονικό τραπέζι.

Κάπου τότε ο Νίκος Koνόμης μας επιφυλάσσει μια συγκινητική έκπληξη. Είχε παραγγείλει από τον Θανάση μια Πρωτοχρονιάτικη Πίτα ειδικά για το Πολυφωνικό Καραβάνι. Πάνω της γράφει “Πολυφωνικό Καραβάνι 2026 Πολύτσιανη”! Eδώ έχουμε κόψει ξανά Πρωτοχρονιάτικες Πίτες μόνο που τότε τις κουβαλάγαμε από την Αθήνα, αυτή τη φορά, χωρίς καμία προσυνεννόηση, η Πίτα μας περίμενε και ήταν πανέμορφη!

Ανταποδόσαμε την έκπληξη αργότερα, όταν η νεότερη συνταξιδιώτισσά μας και νεότερο μέλος της “Χαονίας”, η Σεμέλη Μητροπούλου, βγήκε τάχα να πάρει λίγο αέρα αλλά επέστρεψε με ένα κλαρίνο, άφαντο μέχρι τότε, παρασέρνοντας όλο το μαγαζί σε χορό. Και αργότερα και η παρέα των νέων άρχισε να τραγουδά με το δικό της πάθος και ένα νέο αηδόνι ανάμεσά τους, τον Φίλιππο, ετών δεκαεννιά.

Πέρασαν έξι ώρες χωρίς να τις καταλάβουμε, θέλαμε κι άλλο αλλά ο δρόμος δεν ήταν στα καλύτερά του για την επιστροφή. Βρήκαμε την εθιμική πια, ομαδική φωτογραφία στην πλατεία, μετά άλλη μια που ζήτησε ο Νίκος με το Χριστουγεννιάτικο δέντρο, ευχηθήκαμε καλή αντάμωση και πήραμε στο δρόμο για τον 5ο σταθμό, τις όχθες της Γκρίκας, στο Σούχα, με το ολόγιομο φεγγάρι να φωτίζει τα φουσκωμένα νερά του κι εμάς να τραγουδάμε στο φεγγαρόφωτο.

Έχουμε επιστρέψει δεκάδες φορές στην Πολύτσανη, καλοκαίρια, άνοιξες και χειμώνες. Φέτος συνειδητοποιήσαμε, μάλιστα, ότι το πρώτο μας Χειμερινό Πoλυφωνικό Καραβάνι ήταν πριν δέκα χρόνια, το 2016. Το πρώτο καλοκαιρινό, 22 χρόνια πριν, από άλλο δρόμο, σε καρότσες. Και το πρώτο μας αντάμωμα με Πολυτσανίτες, στην πρώτη πρώτη μας εκδήλωση, πριν 28 χρόνια, στην έδρα μας, το Πολύδροσο Θεσπρωτίας.

Το Πολυφωνικό Kαραβάνι δεν έχει σταματήσει στιγμή να εξαπλώνεται εκτατικά, σε νέους χώρους και χωριά. Ωστόσο, παράλληλα, διαρκώς βαθαίνει, αναπτυσσόμενο και εγκάρσια, βαθαίνοντας τις σχέσεις με τόπους, ανθρώπους, ακρίτες της πολυφωνίας. Και η μεγαλύτερη αναγνώρισή του δεν είναι η παγκόσμια που μόλις έκλεισε πέντε χρόνια αλλά το ότι αυτοί οι ακρίτες νιώθουν το Καραβάνι σαν δικό τους.

Τι άλλο εκφράζει η Πίτα που μας ετοίμασαν πριν μια βδομάδα στην Πολύτσανη πέρα από αγάπη και σμίξιμο; Και αυτά είναι το πιο ανόθευτο καύσιμο για το ταξίδι μας. Ο αγαπημένος μας ποιητής Μιχάλης Γκανάς γράφει “Η διάρκεια είναι πάθος”. Το ξέρουμε καλά, το βιώνουμε τρεις δεκαετίες στο Πολυφωνικό Καραβάνι, Όπως και αυτό που ζούμε επιστρέφοντας τρεις και τέσσερις φορές κάθε χρόνο στα ακρώρια: Η επιστροφή είναι βάθος!

Καλή αντάμωση στα επόμενα!

Y.Γ.: Το φλουρί έπεσε στη Λορέντα Ράμου, καθηγήτρια μουσικής στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, συνταξιδιώτισσα για τρίτη φορά σε Πολυφωνικό Καραβάνι, πρώτη φορά σε Χειμερινό!

8 Ιανουαρίου ·

ΠΟΛΥΦΩΝΙΚΑ, ΠΟΙΗΣΗ & ΠΑΝΣΕΛΗΝΟΣ

ΧΠΚ 2026 – 1ος σταθμός, Ντένισκο

Με πολυφωνικά, ποίηση και πανσέληνο ξεκίνησε το Χειμερινό Πoλυφωνικό Καραβάνι 2026. Πρώτος φετινός σταθμός για το μεγάλο ταξίδι των φωνών, το αγαπημένο Ντένισκο των κατοίκων του, η Αετομηλίτσα του χάρτη. Τo χωριό με το μεγαλύτερο υψόμετρο, το χωριό το πιο κοντινό στο φεγγάρι.

Αφετηρία στη νέα χρονιά, στο νέο ξεκίνημα του Καταφυγίου της Αετομηλίτσας, με το Λούσιο, τη Χρύσα και όσους χωριανούς τους στηρίζουν. Σε ένα χώρο συνυφασμένο με τις πρώτες μας μνήμες στο ακρώριο χωριό, πριν από είκοσι πέντε χρόνια. Όπως τότε, έτσι και τώρα, όλοι οι συνταξιδιώτες μαζί στο ίδιο δωμάτιο!

Έξω αλπικό κρύο, μέσα θαλπωρή στα όρια της ψυχικής πυράκτωσης! Πολυφωνικά τραγούδια για τα βουνά, το χειμώνα και το φεγγάρι. Με έξι μέλη της “Χαονίας”, από τρεις γενιές του μακροβιότερου πολυφωνικού συνόλου, και συνταξιδιώτες. Κι ανάμεσα στα τραγούδια, ανεκτίμητη ποίηση της ορεσίβιας ενδοχώρας.

Tύχη αγαθή να έχουμε συνδαιτυμώνα τον Βασίλη Νιτσιάκο, στον οποίο οφείλουμε την πρώτη γνωριμία μας με το χωριό του. Ο Bασίλης ανταποκρίθηκε στο κάλεσμά μας, πήρε θέση ανάμεσά μας, ανθολογώντας μαζί μας αγαπημένους ποιητές από τον ποιητικό σάκο του Καραβανιού, σε ένα αυτοσχέδιο διάλογο επιλογών με τον “κυρατζή” μας. Και βγάζοντας από την κάπα του αθησαύριστα, αδημοσίευτα ποιήματά του, κάποια σε πρώτο δημόσιο μοίρασμα!

Μιχάλης Γκανάς, Χρήστος Μπράβος, Μάρκος Μέσκος, Τάσος Πορφύρης, Απόστολος Ζώτος, Γιάννης Ζαρκάδης, Πάνος Κυπαρίσσης – όλοι τους ήταν κι εκείνοι συνδαιτυμώνες σε αυτή την ανεκτίμητη βραδιά. Στο γαϊτανάκι της ποίησης συμμετείχαν όλοι οι ομοτράπεζοι. Είτε διαβάζοντας από τα βιβλία που διαχρονικά συνταξιδεύουν μαζί μας, είτε διαβάζοντας και δικά τους ποιήματα! Και συμμετέχοντας σε μια αυτοσχέδια σκυταλοδρομία με το ίδιο βιβλίο να αλλάζει διαδοχικά χέρια και φωνές.

Οι πιο μαγικές στιγμές, στη διακοπή του ρεύματος, όταν η βραδιά συνεχίστηκε στο σκοτάδι, με μόνο φωτισμό από το τζάκι, τα αυτόφωτα πρόσωπα, το αντιφέγγισμα της έξω πανσέληνης καταχνιάς. Μετά από ένα οκτάωρο ταξίδι, ανταμώνοντας ανθρώπους που ταξίδεψαν κι εκείνοι τρεις ώρες για αυτή τη βραδιά, από Πρέσπες και μάλιστα με αυθημερόν επιστροφή, δεν θα μπορούσε να είναι πιο όμορφος ο πρώτος σταθμός για το πρώτο Καραβάνι της νέας χρονιάς.

Καλή αντάμωση στα επόμενα!

Και καλές αντάμωσες σε όλους, στο αγαπημένο Καταφύγιο.

υ.γ. Η (ολόκληρη) παρέα που ήρθε από τις Πρέσπες αυθημερόν για τούτο το αντάμωμα μας αποχαιρέτησε λέγοντας “ελεύθερα βουνά”. Πως αλλιώς; Ανθολογήσαμε και το “Ορεινό καταφύγιο” του Χρήστου Μπράβου στο Καταφύγιο του Ντένισκο – τα ίδια μας τα βουνά είναι καταφύγιο! Και το είχαμε τόσο ανάγκη τη μέρα που ξεκίνησε με την επιδρομή στη Βενεζουέλα. Σε μέρες που ανατέλουν σκοτάδι, ας κρατήσουμε το οξυγόνο των βουνών και της ελευθερίας με κάθε τρόπο

31 Δεκεμβρίου 2025 ·

Η ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ, ΜΙΑ ΔΙΑΡΚΗΣ ΠΡΟΣΦΟΡΑ

ΤΟΥ ΠΟΛΥΦΩΝΙΚΟΥ ΚΑΡΑΒΑΝΙΟΥ

Πολλοί οι άξονες δράσης της παγκόσμια αναγνωρισμένης πρακτικής του Πολυφωνικού Καραβανιού. Υπηρετώντας το τρίπτυχο της έρευνας, προβολής, διάδοσης του πολυφωνικού τραγουδιού, ως μια ολοκληρωμένη πρακτική διαφύλαξης, συγκαταλεγόμενης εδώ και πέντε χρόνια στις Καλές Πρακτικές της UNESCO.

Ένας από τους σημαντικότερους άξονες δράσης είναι ο διαρκής εμπλουτισμός και η κοινωνία των υλικών του Αρχείου Πολυφωνικού Τραγουδιού. Και ένας από τους σημαντικότερους τρόπους κοινωνίας υλικών είναι η λειτουργία του καναλιού του Πολυφωνικού Καραβανιού στο YοuTube. Κι εδώ, η προσφορά είναι διαρκής και πιο γενναιόδωρη κάθε χρόνο.

Το 2025 δημοσιεύθηκαν περισσότερα βίντεο παρά ποτέ, σε ετήσια βάση, στο κανάλι μας. 130 νέα δημόσια βίντεο! Ένα βίντεο κάθε τρεις μέρες, κι ακόμη πιο συχνά, όλο το χρόνο! Φέτος, μάλιστα, πολύ περισσότερα τα βίντεο μεγάλης διάρκειας. Και όλα τους, παραγωγές του Πολυφωνικού Καραβανιού! Πολλές φορές, ιδιαίτερα απαιτητικές, τετρακάμερες καταγραφές.

Πρόκειται για μια από τις σημαντικότερες προσφορές του Πολυφωνικού Καραβανιού. Και αν σήμερα εκφράζεται κύρια μέσα από τη γνώριμη πλατφόρμα με τον εμπορικό της χαρακτήρα, ελπίζουμε μελλοντικά το σύνολο του υλικού να είναι προσβάσιμο μέσα από το διαδικτυακό χώρο του ίδιου του Πολυφωνικού Καραβανιού, δίχως διαφημιστικές ή άλλες παρεμβολές.

Τα, μέχρι τώρα, υλικά του Αρχείου Πολυφωνικού Τραγουδιού, με το σημερινό ρυθμό, μπορούν να τροφοδοτούν για δεκαετίες τη διαδικτυακή κοινωνία τους. Και όμως, διαρκώς εμπλουτίζονται με ρυθμό πολλαπλάσιο του ρυθμού κοινωνίας τους. Ο ρυθμός δημοσιοποίησης προκρίνει τη δια ζώσης σχέση με το πολυφωνικό τραγούδι και δεν κολακεύει τη διαδικτυακή κατανάλωση, δεν αξίζει κάτι τέτοιο σε ανεκτίμητα υλικά.

Κάθε βίντεο αξίζει την εστίαση του βλέμματος και τον αναστοχασμό στο περιεχόμενό του. Για αυτό, προσπαθούμε να τεκμηριώνουμε όσο γίνεται πληρέστερα κάθε δημοσίευση. Τo σίγουρο είναι ότι οι σημερινοί σκυταλοδρόμοι, οι μελλοντικοί ιχνηλάτες, έχουν πολύ περισσότερα υλικά τεκμηρίωσης στη διάθεσή τους χάρη σε αυτή την ακατάπαυστη δράση του Πολυφωνικού Καραβανιού.

Κι είναι πολλά τα δείγματα για το πως άμεσα αξιοποιούνται υλικά που δημοσιεύουμε από διαφορετικές πολυφωνικές παρέες στις μέρες μας. Χαιρόμαστε για αυτό, όπως για τα μηνύματα που φτάνουν διαρκώς ως επιβράβευση κι ενθάρρυνση κι ακόμη περισσότερο οι προσκλήσεις που παίρνουμε για νέες επιτόπιες καταγραφές ή δωρεά αρχειακών υλικών!

Έτσι θα συνεχίσουμε! Καλή αντάμωση στα επόμενα!

Με πρώτο το Χειμερινό Πολυφωνικό Καραβάνι, 3-6 Ιανουαρίου 2026. Καλή Πρωτοχρονιά! Καλή Χρονιά

29 Δεκεμβρίου 2025 ·

ΠΟΛΥΦΩΝΙΑ ΣΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ!

Μουσικό Γυμνάσιο Αλίμου

Ούτε ένα, ούτε δύο, οκτώ τα Εργαστήρια Πολυφωνίας που οργάνωσε το Πoλυφωνικό Καραβάνι στη χρονιά που φεύγει. Σε διάφορους χώρους, πλαίσια, πόλεις, περιοχές. Tο αποχαιρετιστήριο σεμινάριο για το 2025 ήταν πριν από μια εβδομάδα, στο Μουσικό Γυμνάσιο Αλίμου που φέτος, ένα από τα μουσικά του σύνολα, έχει αφιερωθεί στην ερμηνεία του ηπειρώτικου πολυφωνικού τραγουδιού.

Ήταν ένας μαθητής μας σε άλλο Εργαστήρι Πολυφωνίας, εκπαιδευτικός στο λειτούργημα, που μας σύστησε και μια καθηγήτρια, από χωριό της πολυφωνίας με πολλές επιστροφές του Πολυφωνικού Καραβανιού, που μας προσκάλεσε στο μουσικό της σύνολο. Και αυτό που ζούμε με τα παιδιά στο σχολείο είναι πανέμορφο. Κάθε φορά πιο δεκτικά, πιο παθιασμένα, πιο διψασμένα για πολυφωνικό τραγούδι! Κι εμείς αποζητάμε κάθε φορά περισσότερο τις συναντήσεις μας.

Δώσαμε ήδη ραντεβού για τη νέα χρονιά, να συνεχίσουμε αυτό το υποσχετικό ταξίδι. Kαι μάλιστα, τα παιδιά ζήτησαν για τις διακοπές ένα από τα πιο εμβληματικά τραγούδια της ξενιτιάς, με το πρέπος και το βάρος της πολυφωνίας. Πόση χαρά στις μέρες μας το πολυφωνικό τραγούδι να ανακτά τις χαμένες ηλικίες του στους τόπους και την εποχή της δημογραφικής αποψίλωσης και της ερήμωσης. Και μπράβο και σε όσους άλλους συμβάλλουν σε αυτό!

Καλή αντάμωση στα επόμενα, λοιπόν! Και στον Άλιμο αλλά και σε δύο άλλα, καινούργια εργαστήρια πολυφωνίας που έχουν ήδη προγραμματιστεί για το 2026! Όσο για το ποδαρικό στη νέα χρονιά, όπως κάθε χρονιά, το ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΠΟΛΥΦΩΝΙΚΟ ΚΑΡΑΒΑΝΙ! Από τις 3 έως και τις 6 Ιανουαρίου 202

27 Δεκεμβρίου 2025 ·

ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΟΝ ΛΑΚΗ ΚΑΝΑΒΟ

Βοστίνα σήμερα… Μερακλής και λεβεντάνθρωπος

Την ώρα τούτη ξεκινά ο τελευταίος ασπασμός του Λάκη Καναβού στην Πωγωνιανή, τη Βοστίνα των ανθρώπων της. Τo μαντάτο ήρθε χθες βράδυ, από τον κοινό μας φίλο Παναγιώτη Τσούνη, τον “Βοστινιώτη” μας. Κι από εκείνη την ώρα, ανατρέχουμε σε παλιά μας ανταμώματα με τον Λάκη, τον Γιώτη, τον Ηλία Κούρο, στο καφενείο του Γιώτη, τη “Βοστίνα”.

Το στερνό βίντεο στο κανάλι μας αυτή τη χρονιά θα είναι μια μαρτυρία και ένα τραγούδι με τον Λάκη που “έφυγε” τόσο νωρίς και τόσο επώδυνα. Επτά χρονών στην Αθήνα, στα δώδεκα πάλι πίσω, για να βγάλει το Γυμνάσιο στην Πωγωνιανή και, μετά, ξανά στην Αθήνα, εισαχθείς – χωρίς φροντιστήρια, όπως μας έλεγε – στο Οικονομικό. Μερακλής ο Λάκης και λεβεντάνθρωπος. Ακέραια παρουσία.

Λες και τούτες οι μέρες το χουνε, εκεί πάνω. Στις 20 Δεκέμβρη είχε “φύγει” ο Γιώργος Ντόντος, 29 Δεκέμβρη η κυρά Φανή Δημοπούλου, τώρα, 24 Δεκέμβρη ο Λάκης Καναβός. Λες και φεύγουν μαζί με τη χρονιά κάθε φορά. Μαζί με τόσα χρόνια μαζί τους, μαζί μας. Τούτη την ώρα ο νους μας είναι στον τελευταίο ασπασμό του, αυτή την ώρα, στην Πωγωνιανή.

22 Δεκεμβρίου 2025 ·

ΠΟΛΥΦΩΝΙΑ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ

ΣΥΝΑΞΗ ΤΙΜΗΣ & ΜΝΗΜΗΣ 2025

Oι Χειμερινές Πολυφωνικές Συνάξεις του Πολυφωνικού Καραβανιού είναι πια θεσμός. Πλαισιώνουν τις καλοκαιρινές Μεγάλες Γιορτές Πολυφωνικού Τραγουδιού, στο άλλο ηλιοστάσιο, απευθυνόμενες κύρια στην κοινότητα της πολυφωνίας, το αντάμωμα, την αλληλοστήριξη, το σμίξιμο.

Για τέταρτη συνεχόμενη χρονιά το Πνευματικό Κέντρο Ηπειρωτών πλημμύρισε φωνές πολύφωνες. Με κάλεσμα του Πολυφωνικού Καραβανιού, στήριξη της Πανηπειρωτικής Συνομοσπονδίας Ελλάδας. Με περισσότερες συμμετοχές σχημάτων, ομίλων κι εργαστηρίων παρά ποτέ, πειισσότερο σμιγμένους παρά ποτέ.

“Δελβινιώτικα”, Κοσσοβίτσα, “LOT KURBETI”, “Xαονία”, Μουργκάνα, “Αηδόνια του Βούρκου”, Eργαστήρι Πολυφωνίας Πανηπειρωτικής, “Πολύφωνο”, Σύνδεσμος Ηπειρωτών Ζωγράφου, σειρά βιωματικών ερμηνευτών και από άλλα σχήματα, ήταν όλοι εκεί. Και μαζί, έκπληξη, η κόρη του βουνού και των κυμάτων, η Κατερίνα Μπελιέρη από τη Χειμάρρα!

H σύναξη ξεκίνησε με ενός λεπτού σιγή κι ένα τραγούδι για τον Δημήτρη Χαντζαρόπουλο, διαχρονικό συνταξιδιώτη, που “έφυγε” την παραμονή, συγκλονίζοντας ως “ένας από εμάς”. Μνήμη και τιμή – με απαρχή την αξέχαστη Βούλα Μπαϊμάκα που σε σύναξη πήρε το τελευταίο της τραγούδι, τον Αντρέα Ρoύτζιο, την Ανδριαννή, τον Κώστα. Δεν ξεχνάμε, τιμάμε, προχωράμε.

Έτσι τιμάμε και την εξαιρετική φετινή επέτειο, η σύναξη διοργανώθηκε ανήμερα στα πέντε χρόνια από την παγκόσμια αναγνώριση του Πoλυφωνικού Καραβανιού, με την εγγραφή του στις Καλές Πρακτικές Διαφύλαξης Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς (UNESCO 2020).

Γιορτασμός με ακόμη περισσότερο, ακόμη περισσότερους, περισσότερο αντάμα στο πολυφωνικό τραγούδι, στην κοινότητα πολυφωνίας. Γιορτασμός με ακόμη περισσότερο Πολυφωνικό Καραβάνι!

Ευγνωμοσύνη σε όλους τους συμμετέχοντες. Σε όσους μας ενέπνευσαν και συνταξιδεύουμε σε αυτό το ταξίδι. Σε όσους στηρίζουν και παραστέκονται. Καλή αντάμωση στα επόμενα

Πολυφωνική σύναξη τιμής & μνήμης

Πνευματικό Κέντρο Ηπειρωτών

Τετάρτη 17 Δεκεμβρίου, 7 μμ

Με τη στήριξη της ΠΣΕ

Τo Πολυφωνικό Καραβάνι προσκαλεί στην «Πολυφωνική σύναξη τιμής & μνήμης στην καρδιά της πόλης» την Τετάρτη 17 Δεκεμβρίου 2025, στο Πνευματικό Κέντρο Ηπειρωτών, Κλεισθένους 15, 7^ος όροφος. Πρόκειται για μια σύναξη που έχει γίνει πια θεσμός για την κοινότητα της πολυφωνίας στην οποία πρώτιστα απευθύνεται. Διοργανώνεται για τέταρτη συνεχόμενη χρονιά και είναι η μεγαλύτερη χειμερινή πολυφωνική σύναξη.

Πρώτη φορά διοργανώθηκε το Δεκέμβριο του 2022, ως εορτασμός της παγκόσμιας αναγνώρισης του Πολυφωνικού Καραβανιού, με την εγγραφή του στις Καλές Πρακτικές Διαφύλαξης Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO. Την περίοδο εκείνη, στην έξοδο από την πανδημία, η διοργάνωση των πολυφωνικών συνάξεων, η στήριξη της κοινότητας πολυφωνίας, ήταν πρώτη επιλογή για το μεγάλο ταξίδι των φωνών.

Εκείνη η πρώτη σύναξη σημαδεύτηκε από το στερνό τραγούδι της αξέχαστης Βούλας Μπαϊμάκα που από εκεί ξεκίνησε το στερνό της ταξίδι. Τις επόμενες χρονιές διοργανώθηκαν συνάξεις μνήμης και τιμής κάθε Δεκέμβρη, για τη Βούλα και άλλους αξέχαστους ερμηνευτές. Και φέτος, η πολυφωνική σύναξη στην καρδιά της πόλης, στο τέλος της χρονιάς, είναι σύναξη τιμής και μνήμης. Μνημονεύοντας όσους έφυγαν και τιμώντας όσους συνεχίζουν.

Ανήμερα στην επέτειο των πέντε χρόνων από την παγκόσμια αναγνώριση του Πολυφωνικού Καραβανιού (17.12.2020), που αποτελεί την πρώτη και τη μόνη, μέχρι τώρα, εγγραφή από μέρους της Ελλάδας στις Καλές Πρακτικές και μία από τις, μόλις, τριάντα τρεις διαχρονικά από όλο τον κόσμο, η πολυφωνική σύναξη τιμά το σύνολο των συνταξιδιωτών του μεγάλου ταξιδιού των φωνών, όσους απαρτίζουν την κοινότητα της πολυφωνίας.

Δέκα πολυφωνικά σχήματα, όμιλοι και εργαστήρια έχουν δηλώσει ήδη συμμετοχή στην πολυφωνική σύναξη. Συμμετέχουν εκπρόσωποι από όλες τις γενιές και τις περιοχές – «Δελβινιώτικα», Δίβρη, Κοσσοβίτσα, Lot Kurbeti (Αλβανία), Ομοσπονδία Μουργκάνας, πολυφωνικό σύνολο «Χαονία», «Αηδόνια του Βούρκου», «Πολύφωνο», Σύνδεσμος Ηπειρωτών Ζωγράφου, Εργαστήρι Πολυφωνίας Πανηπειρωτικής Συνομοσπονδίας Ελλάδας καθώς και σειρά βιωματικών ερμηνευτών και από άλλους ομίλους.

H πολυφωνική σύναξη διοργανώνεται με τη στήριξη της Πανηπειρωτικής Συνομοσπονδίας Ελλάδας, του κορυφαίου φορέα της ηπειρώτικης αποδημίας. Στο περιθώριο της σύναξης θα λειτουργεί και Xχριστουγεννιάτικο bazaar της Πανηπειρωτικής, με τα έσοδά του να στηρίζουν κοινωνικές δομές. Η πολυφωνική σύναξη διοργανώνεται με ελεύθερη είσοδο και με φυσική ακουστική.  H προσέλευση ξεκινά στις 6μιση και η σύναξη ακριβώς στις 7 μμ.

Λίγο πριν το Χειμερινό Ηλιοστάσιο, λίγο πριν τα Χριστούγεννα και το τέλος της χρονιάς, η πολυφωνική σύναξη τιμής και μνήμης αποτελεί ένα μεγάλο αντάμωμα της κοινότητας πολυφωνίας και ένα γενναιόδωρο κάλεσμα για πολυφωνικά τραγούδια στην καρδιά της πόλης, με όλο το πρέπος και το πάθος τους. Τραγούδια που, όπως έγραφε ο αξέχαστος Μιχάλης Γκανάς,  «ή τ΄ ακούς κι ανατριχιάζεις ή δεν μπορείς να τ΄ αντέξεις».
Καλή αντάμωση!

apiros@otenet.gr, 6973 342 113, Πολυφωνικό Καραβάνι